Hippe foodtrends maken de jacht weer salonfähig

op 16 juni 2015 door lise witteman in achtergrond


Vanouds is de jacht op wilde dieren een uitermate gevoelige onderwerp in Nederland. Het mag wel, maar zeer binnen de perken. Binnenkort moet de verdeelde Tweede Kamer daarin weer kleur bekennen. De jagers zien zich inmiddels in de kaart gespeeld door trends waarbinnen herleidbaarheid en duurzaamheid van het voedsel centraal staan. Wordt het inderdaad tijd om de jacht vanuit nieuw perspectief te zien?

In Nederland wordt jaarlijks zo’n 12 miljoen kilo wild gegeten. Maar slechts 5 tot 10 procent daarvan is in Nederland geschoten. De rest wordt uit alle hoeken van de wereld geïmporteerd: de haas uit Argentinië, de struisvogel uit Australië. En hoe wild dat vlees écht is, daar is lang niet altijd zicht op, zo constateerde de groene belangenbehartiger Natuur & Milieu onlangs nog: ‘Vooral in de grote supermarkten is een aanzienlijk deel van de als “wild” aangeprezen producten eigenlijk gekweekt, of het is onduidelijk wat de precieze oorsprong is’, aldus Sijas Akkerman, hoofd Voedsel bij de stichting.
Zo bleken er van de 70 onderzochte soorten wildproducten slechts 25 herleidbaar tot écht wild. Terwijl dat volgens Akkerman natuurlijk wel de voorkeur heeft: ‘Die dieren hebben een goed leven gehad en omdat ze onderdeel uitmaken van de natuur is er geen negatief effect op het milieu. Terwijl kweekvleesdieren in hokken gehouden worden en gevoerd worden van landbouwgrond.’

Nog duurzamer wordt het natuurlijk als het wild niet duizenden ‘foodmiles’ hoeft te reizen voor het op onze borden belandt. Als er toch wild gegeten moet worden, dan dus liever van Hollandse bodem. Akkerman: ‘Het wild dat beschikbaar is in Nederland door natuurbeheer is op zich duurzaam vlees. Daar kan je dan het beste voor kiezen.’

Dat die keuze ook steeds breder omarmd wordt, blijkt wel uit de vele restaurants die het “lokale wild” inmiddels een warm hart toedragen. Maar liefst 200 chef-koks stellen zich naast de jagers op met hun pleidooi dat de jacht niet verder aan banden gelegd moet worden. Zoals Peter Klosse, hotelrestaurant-eigenaar en oprichter van de Academie voor Gastronomie ook blogt: ‘In het wild levende dieren moeten zien te overleven zonder medicijnen, groeihormonen en geselecteerd voedsel. (…) En dat heerlijke vlees uit de natuur komt uiteindelijk terecht op de best denkbare plaats: het bord van de mens.’

Het zijn teksten die Alex Bolomey, lobbyist namens de Dierenbescherming, alleen maar hoofdschuddend kan aanhoren. ‘Hier worden gescheiden discussies door elkaar gehaald. De een gaat over de problemen binnen de veehouderij. Daardoor is de consument bewuster geworden van wat hij eet en is de weerstand tegen de intensieve veehouderij gegroeid. De andere discussie gaat wat ons betreft over de vraag of je dieren in het wild écht alleen mag afschieten in het kader van schadebestrijding en populatiebeheer, of ook voor het eigen plezier. Tegen dat laatste zeggen wij nee.’

Momenteel bestaat de lijst van dieren waarop nog wel vrij geschoten mag worden uit 5 soorten: wilde eend, fazant, haas, konijn en houtduif. Toen voormalig staatssecretaris Bleker die lijst fors wilde uitbreiden, strandde hij meteen op luid protest vanuit de hele linkerflank plus de PVV. Bovendien kwam er vanuit PvdA, GroenLinks en D66 pardoes een tegenbeweging op gang met een manifest onder het motto “Mooi Nederland”. Daarin werden onder meer afspraken gemaakt over het afschaffen van de “plezierjacht”; een term die de hele discussie nog eens extra op scherp zette. Want volgens de jagers is de plezierjacht ‘een boot die in het water ligt’ en is iedere vorm van jacht altijd óók in het kader van beheer.

Ook jaagster Ellen Mookhoek meent dat het debat inmiddels vooral uitmondt in een ‘oorlog tegen de jagers’ en amper nog over de dieren gaat. Zelf zei ze negen jaar geleden een goede baan op bij een Haags adviesbureau omdat ze het snelle leven met kant-en-klaarmaaltijden uit de supermarkt helemaal zat was. Ze wilde ontdekken of ze haar voedsel niet beter zelf kon produceren. Na verkenning van haar eigen moestuin, ging ze daarom op zoek naar wilde planten en paddestoelen en zelfs roadkill, ‘maar dat was toch wel ranzig’.

Zo kwam Mookhoek uiteindelijk uit bij de jacht. ‘Het wild wordt momenteel vooral beheerd door het verkeer, maar er zou veel meer geschoten kunnen worden’, vertelt ze. ‘Nu moeten daarvoor vaak speciale ontheffingen aangevraagd worden die telkens aangevochten worden. Zo’n populatie groeit intussen bij gebrek aan jacht helemaal uit de klauwen. En vervolgens moet zo’n hele bulk dieren alsnog in één keer worden afgeschoten. Dat heeft niets meer te maken met een normale gang van zaken.’

Zoals Mookhoek zijn er meer, ziet directeur Laurens Hoedemaker van de Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging. ‘Er is toenemende belangstelling vanuit de randstad voor de jacht. Mensen die zich naar eigen zeggen aanmelden voor de opleiding omdat ze meer invloed willen hebben op het eten dat op hun bord belandt.’ Ook in een zelf betaald onderzoek ontwaart de vereniging groeiende steun onder de bevolking ten aanzien van een paar jaar terug. Als het aan de jagers ligt wordt de wildlijst dan ook eerder uitgebreid dan ingeperkt. Hoedemaker: ‘We zouden nog meer Nederlands wild kunnen consumeren als de “successoorten” zoals ree, wild zwijn en (grauwe) gans ook weer op die lijst geplaatst worden. Van die wildsoorten hebben we er namelijk meer dan genoeg.’

Maar een groot deel van de Tweede Kamer wil daar niets van weten. In tegendeel. D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven vindt dat met uitbreiding van de lijst, dieren “vogelvrij” worden verklaard. ‘Jagen mag van ons, maar als middel om te zorgen voor een goede balans in de natuur. En benut het vlees dan alsjeblieft ook nuttig’, aldus Van Veldhoven. ‘Maar het geweer moet niet de enige optie zijn. Kijk ook naar alternatieven.

Ook gaat ze niet mee in het duurzaamheidsdenken over wild volgens de jagers: ‘Het idee van wilde dieren als het ideale scharrelvlees vind ik een beetje te romantisch. We zouden ook niet accepteren dat een biologische boer zijn scharrelkippen slacht door ze overhoop te schieten.’

Gevangen tussen de twee kampen VVD en PvdA kwam Sharon Dijksma uiteindelijk vorig jaar met een voorstel om de transparantie over de jacht te vergroten. Volgens dat plan moeten jagers ruim van tevoren aangeven hoeveel ze willen gaan jagen in een bepaald gebied. De Tweede Kamerfracties van VVD en PvdA hebben echter ook oor voor het argument dat de populatie-ontwikkeling voorafgaand lastig in te schatten is, en zijn met een wijzigingsvoorstel gekomen waarbij de jagers hierover met natuurorganisaties afspraken kunnen maken en pas achteraf hoeven te rapporteren. Intussen ligt er ook nog een voorstel van de Partij voor de Dieren in de Kamer waarbij de jacht vrijwel geheel wordt afgeschaft, maar daarvoor is in de verste verte geen meerderheid te bekennen.

Over al die voorstellen wordt binnenkort gestemd, maar uiteindelijk blijft dus alles zoals het min of meer al jaren is. Mochten in een nieuw kabinet echter inderdaad de partijen VVD en CDA de overhand krijgen, dan kan het zomaar zijn dat een nieuwe Bleker meer succes heeft. In dat geval is dat zeker ook aan de duurzame foodtrends te danken.

Tags: ,

Reageren?

Comments are disabled.