Steve Ballmer in de aanval met Skype

Microsoft-topman haalt $ 8,5 mrd van de bank om mee te blijven doen met consumentenfavorieten Apple en Google

Stuiterend over het podium, schreeuwt hij met overslaande stem: ‘Ik! Hou! Van! Dit! Bedrijf! Yeah!’ Microsoft-topman Steve Ballmer (55) is als de vermoeiende aangetrouwde oom die op verjaardagsfeestjes altijd net iets te hard praat en van wie je de blik mijdt om maar niet meegesleurd te worden in zijn overmoedige teksten.

In Ballmers geval echter, is negeren geen optie. Dat bewees hij afgelopen week toen Microsoft een verbluffende $ 8,5 mrd in contanten op tafel legde om zich internetbelbedrijf Skype toe te eigenen. Het is een van de laatste strohalmen waar de softwaregigant zich in het post-Bill Gates-tijdperk aan kan vastklampen, hoewel Ballmer zelf verkoos de deal te omschrijven als een signaal dat uitwijst hoe ‘superambitieus’ en ‘onstuitbaar’ Microsoft nog steeds is.

Het zijn superlatieven die in ieder geval wel makkelijk op Ballmer zelf toe te passen zijn en hoogstwaarschijnlijk de redenen dat Gates hem nog tijdens zijn studententijd vroeg deel te nemen aan de prille softwareonderneming. Zoals Ballmer het zelf formuleert: ‘Gates baarde weliswaar het kind, maar ik was als nanny al sinds de eerste jaren bij de opvoeding betrokken.’

Het was 1980. Ballmer had zijn bachelor wiskunde en economie aan Harvard afgerond en was begonnen met zijn studie aan de Graduate School of Business van de Stanford Universiteit, toen zijn vriend van Harvard, Gates, hem vroeg als eerste zakenmanager toe te treden tot het toen dertig werknemers tellende bedrijf. Daarvoor zou hij een jaarlijks salaris van $ 50.000 ontvangen en een werkplaats op de hoek van de bank. Ballmers moeder wist niet goed wat ze ervan moest vinden: ‘Waarom zou iemand ooit een computer nodig hebben’, vroeg ze zich vertwijfeld af.

Maar Ballmer had vol vertrouwen in zijn slimme vriend. Diens vriendschap met Gates bleef dan ook intact tijdens de turbulente groei-jaren van Microsoft waarin Ballmer verschillende leidinggevende functies binnen Microsoft vervulde. In 2000 besloot Gates zich ten slotte terug te trekken als ceo en het stokje over te dragen aan Ballmer. Gates zelf zou als nummer twee de controle houden over ‘de technologische visie’.

Het was die overgang die onverwacht resulteerde in de grootste wrijvingen die Gates en Ballmer tijdens hun ruim dertig jaar vriendschap met elkaar zouden ondervinden. Wrijvingen die volgens bronnen van de Amerikaanse krant The Wall Street Journal ten koste gingen van belangrijke zakelijke beslissingen.

Gates bleef zich immers vastklampen aan de macht. In vergaderingen ondermijnde hij met sarcastische opmerkingen het gezag van Ballmer in het bijzijn van andere leidinggevenden. Uiteindelijk moesten bestuursleden en zelfs de echtgenotes van de kemphanen tussenbeide komen om de twee te dwingen vrede te sluiten. Tijdens een beroemd etentje op een paar kilometer afstand van het bedrijf, legden ze hun meningsverschillen bij. Gates gaf zijn fouten toe en bekeerde zich tot zijn rol als tweede man. ‘Ik moest veranderen’, aldus Gates achteraf.

Sindsdien kreeg Ballmer steeds meer de handen vrij om zijn werk naar eigen inzicht uit te voeren. Hij herstructureerde het bedrijf door besluitvormingsprocessen meer neer te leggen bij uitvoerenden en door mensen met algemene managementvaardigheden te verheffen tot posities die voorheen werden bezet door technologiegeoriënteerde leidinggevenden. Ballmer selecteerde daarbij het liefst werknemers naar zijn evenbeeld: een mix tussen passie en brein.

Maar de grootste uitdagingen voor Ballmer komen van buiten de kantoormuren. Computerconcern Apple, dat sinds Ballmers aantreden als ceo een magere $ 15,6 mrd waard was, passeerde Microsoft vorig jaar mei met een beurswaarde van boven de $ 200 mrd. Onbegrijpelijk, vindt Ballmer, volgens wie consumenten puur voor het Apple-logo $ 500 extra moeten neertellen. Hij verzekert dat er in zijn huis geen Apple-product te vinden is.

Ook andere Microsoft-concurrenten geeft Ballmer er graag van langs. Zo omschreef hij de gratis software van Linux eens als een kankergezwel en smeet hij naar verluidt een stoel door zijn kantoor toen hij vernam dat een van zijn medewerkers naar Google wilde overstappen, daarbij zwerend ‘Google te vermoorden’.

Maar ook Ballmer beseft dat er iets moet gebeuren om op de consumentenmarkt niet van alle kanten overvleugeld te worden. In een nieuwe poging bij de tijd te blijven, heeft hij zich deze week Skype toegeëigend, een erkende merknaam op het volgens Ballmer ook voor Microsoft belangrijke internet.

De tijd zal moeten uitwijzen of de dure aanschaf een noodgreep is of een fantastische zet. Intussen vragen steeds meer analisten zich af of een nieuwe topman van buiten de Microsoft-gelederen misschien beter in staat is het bedrijf vaardig het internettijdperk in te leiden en daarnaast bestand te zijn tegen de toenemende concurrentie op traditionele Microsoft-gebieden als Windows en Office.

Echter, het is maar de vraag of een ander dan de behendige en defensieve Ballmer de problemen waar Microsoft mee kampt beter kan aanpakken.

SKYPE
Strategisch is de aankoop van Skype door Microsoft van groot belang. Microsoft voorkomt daarmee dat zijn rivalen de populairste internetbeldienst in handen krijgen en krijgt daarbij toegang tot meer dan 600 miljoen gebruikers. Ook moet Skype de aantrekkingskracht van Microsoft-producten als de Xbox (spelcomputers) en Windows Phone (besturingssoftware) vergroten.